Roedd y rhain ychydig yn debyg i’r Yellow Pages sydd gennym heddiw (ond heb y rhifau ffôn !). Roeddynt yn rhestru’r holl berchnogion eiddo pwysig a chrefftwyr yr ardal, ac yn rhoi gwybodaeth am wasanaethau fel y coetsis a’r cludwyr a’r ysgolion. Nid oes gennym yr amser na’r lle i gynnwys bob un ohonynt, ond rydym wedi dewis y rhai mwyaf diddorol.
Mae’n ffynhonnell ddefnyddiol iawn i’n helpu i ddarganfod sut oedd pethau yn yr ardal yn amser Fictoria. Dewiswch o’r rhestr isod.

Cyfeirlyfr Slater o Ogledd Cymru 1858
Uchelwyr yr ardal
Pobyddion, gofaint a llyfrwerthwyr
Masnachwyr glo a gwlanen
Llosgwyr calch a seiri olwynion

Ewch i ddewislen Y Trallwng