Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Y Trallwng a'r cylch
Ennill bywoliaeth
 
  llosgwyr calch a seiri olwynion  
Peidiwch ag
anghofio!
Y cyfenwau
syn gyntaf

Cludwyd calchfaen ir ardal mewn cychod ar y gamlas, ac yna fei llosgwyd mewn odynau calch yn ymyl y gamlas. Cynhyrchwyd calch ar ffurf powdr ohono er mwyn ei ddefnyddio i wneud sment neu iw wasgaru ar y caeau er mwyn eu gwella. Dyma sut y byddair llosgwyr calch y sonnir amdanynt yma yn ennill eu bywoliaeth.

Mae rhai or masnachau a restrir yng nghyfeirlyfr 1858 yn gyfarwydd iawn inni (cigyddion, pobyddion a seiri), ond mae rhai eraill yn fwy dieithr. Gwaith y bragwr oedd trin yr haidd (barlys) yn ei dy bragu. Defnyddiwyd y cynnyrch terfynol i fragu cwrw.

Roedd Edward Davies, Ffordd Aberriw, yn gwerthu cynnyrch defnyddiol iawn ar gyfer ffermwyr lleol. Gwrtaith oedd Giwana yn cael ei wneud o faw adar wedi pydru. Cawsai ei gasglu o ynysoedd creigiog ac arfordiroedd ller oedd miloedd o adar y mr yn nythu. Cludwyd y giwana ir ardal mewn sachau ar y cychod camlas. Maen siwr bod arogl hyfryd yn stordy Mr Davies!

extract from Slater's directory
 

Maer darn olaf a dynnwyd or rhestr o fasnachwyr yn dangos grwp o grefftwyr Fictoraidd pwysig dros ben.
Roedd y seiri
olwynion yn gwneud olwynion o goed ar gyfer miloedd o gerti a cherbydau a dynnwyd cheffylau, a bysiau hefyd. Y rhain oedd yn cadw Prydain i fynd.

Roedd hon yn swydd grefftus iawn, ac maen sicr fod y gweithdai a restrir yma yn brysur iawn yn gwneud a thrwsio olwynion.  
 

Yn l i ddewislen ennill bywoliaeth Y Trallwng

Yn l i dop
Ewch i ddewislen Y Trallwng