Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfair Caereinion
Trosedd a chosb
 
  Llyfr Cofnod Cwnstabl Jones  
 

Yn 1841 crewyd heddluoedd proffesiynol yn Sir Drefaldwyn. Dyma’r tro cyntaf i heddlu proffesiynol go iawn gael ei ddarparu yn yr ardal. Cyn hyn, roedd cyfraith a threfn yn cael eu cadw gan gwnstabliaid plwyf.
Dynion lleol oedd y rhain oedd yn gwneud dyletswyddau syml am flwyddyn. Ychydig iawn o’r dynion hyn oedd eisiau gwneud yn gwaith.

 
 

Montgomeryshire Police ConstableO dan yr Heddluoedd newydd, roedd Cwnstabliaid yr Heddlu mewn swyddi parhaol wedi’u lleoli o amgylch y sir ac yn gwisgo gwisgoedd swyddogol. Roedd ganddynt hefyd ddyletswyddau. Gan nad oedd yna uwch swyddogion lleol i’w cynorthwyo a rhoi cyngor roeddynt yn cymryd eu gorchmynion oddi wrth yr Ynadon Heddwch lleol. Mae’n rhaid eu bod yn cerdded milltiroedd wrth gyflawni eu dyletswyddau, yn cerdded o amgylch pentrefi yn yr ardal.

Un o’r plisym cyntaf i wasanaethu’r sir oedd Cwnstabl Thomas Jones. Gan amlaf roedd yn gweithio yn Llanerfyl, ond roedd yn dod yn rheolaidd i Lanfair er mwyn cynorthwyo ar ddiwrnod marchnad. Fel pob plismon arall, roedd yn rhaid iddo gadw Llyfr Cofnod neu ddyddiadur ynglyn â‘r hyn yr oedd yn ei wneud bob dydd. Bob yn awr ac yn y man byddai sargant yn ymweld ag ef er mwyn cawel golwg ar ei lyfr nodiadau i weld a oedd yn gwneud ei ddyletswydd. Mae ei journal yn dweud llawer wrthym ynglyn â phlismona yn yr 1840’au.
(Edrychwch hefyd ar y tudalennau am y cyfnod hwn ar Fachynlleth a Llanidloes)

 
 

Darnau o ddyddiadur Cwnstabl Jones sydd ar y tudalennau canlynol…

Mewn stad o lwgu
Symud pobl ymlaen
Gwyddelod yn yr ardal

 
     
  Yn ôl i ddewislen Trosedd a Chosb Llanfair Caereinion
Yn ôl i'r top
Ewch i ddewislen Llanfair Caereinion