Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Ystradgynlais
Hanes smeltio haearn
 
  Gwaith haearn yng Nghwm Tawe Uchaf  
 

Yn yr hanner can mlynedd cyn ir Frenhines Fictoria ddod ir orsedd, roedd newidiadau enfawr yn digwydd ym Mhrydain. Roedd llawer iawn or gwaith yr oedd pobl yn arfer ei wneud, bellach yn cael ei wneud mwy a mwy gan beriannau. Y ffordd fwyaf effeithlon o wneud hyn oedd i roir holl beiriannau mewn un adeilad a defnyddio pwer dwr neu ager iw gweithio. Dyma oedd ffatri.
Yna byddain rhaid ir ffatri gael ffyrdd da o gludo deunyddiau crai ir ffatri ac i fynd r cynnyrch gorffenedig allan. Adeiladwyd ffyrdd, camlesi a thramffyrdd, ac yn ddiweddarach rheilffyrdd i wneud hyn.

 

Yr enw a roddir ar yr holl newidiadau hyn ywr Chwyldro Diwydiannol ac roedd angen llawer iawn o haearn. Cwm Tawe Uchaf oedd un or ardaloedd pwysicaf o ran cynhyrchu haearn ym Mhrydain ac am gyfnod dyma un or prif ardaloedd yn Ewrop am ddatblygiadau newydd yn y gwaith o gynhyrchu haearn.

Dewisiwch or ddewislen a welwch chi nesaf er mwyn gweld sut wnaeth cynhyrchu haearn ddatblygu yn yr ardal a sut effeithiodd ar yr ardal yn ystod cyfnod Fictoria.

 
 
Dechrau diwydiant
Sut dechreuodd cynhyrchu haearn yn y cwm
 
 
Datblygiadau newydd yn y cwm
David Thomas ar ffwrnais chwythiad poeth
 
 
Dyddiau da a dirywiad
Diwrnodau olaf cynhyrchu haearn yn Ynysgedwyn
 
 
Ffowndri a gwaith tun
defnydd newydd ar gyfer hen safle
 
 

 

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Ystradgynlais