Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Talgarth a'r cylch
Cludiant
 
  Ceffylau rhwng y cledrau  
 

Roedd y dramffordd o lanfar gamlas yn Aberhonddu yn mynd trwy Dalgarth ar ei ffordd ir Gelli.
Fel system trac sengl y cafodd ei hadeiladu, ac roedd mannau pasio bob hyn a hyn. Darnau drac dwbl oedd y rhain ac roeddent yn ddigon hir i ganiatu i ddau geffyl a nifer o wagenni symud ir ochr i alluogi "trn geffylau" oedd yn dod or cyfeiriad arall i basio heibio.

Er i dramffyrdd tebyg gael eu hadeiladu mewn llefydd eraill er mwyn cysylltu gydar camlesi newydd, tramffordd y Gelli oedd yr hiraf or cyfnod hwnnw yn dilyn estyniad i Swydd Henffordd.
Rhan o fap
Rhifyn 1af yr
Arolwg Ordnans
o 1877
Portion of 1st Edition OS map  
 

Maer darn uchod o fap 1877 yn dangos llinell Rheilffordd y Canolbarth ir gogledd o Drefecca. Roedd llawer or llinell a adeiladwyd ar gyfer y rheilffordd stm a agorwyd yn 1864 yn defnyddio llwybr yr hen dramffordd. Roedd y gwahaniaethau rhwng yr hen linell ar llinell newydd wedi eu cofnodi ar y map hwn - cewch weld y gwahaniaethau yma. Maer "Hen Dramffordd" syn mynd tuar gogledd o Aberhonddu at Dalgarth iw gweld yn glir ar y map uchod.

 
 

Fel arfer byddair "tramiau" ar y llinell yn cludo calch a charreg galch (iw defnyddio mewn gwrteithiau), glo,coed, haearn, cerrig adeiladu, briciau Trams in use a llechi. Roedd y bobl oedd yn rhedeg y llinell yn codi prisiau gwahanol am gludo nwyddau amrywiol, ac roedd man i bwysor tramiau wediu llwytho cyn iddynt symud i ffwrdd.
Ar hyd y llwybr, roedd stablau ller oedd y dynion yn gallu newid eu ceffylau am rai llai blinedig, a lle gallent gael ceffyl ychwanegol i helpu wrth dynnu llwythau trymion i fynyr darnau mwyaf serth ar y llwybr.
Mae mwy o wybodaeth am y rheilffordd gynnar hon ar y dudalen nesaf...

Ceffylau yn mynd o dan y ddaear

.

Yn l i dop
Ewch i ddewislen Talgath