Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfyllin
Llyn Efyrnwy
 
  Pan newidiwyd tirwedd Powys gan bobl oes Fictoria  
 

Mae Llyn Efyrnwy yn ddarn hardd iawn o ddwr a grëwyd gan beirianwyr oes Fictoria pan wnaethant adeiladu cronfa enfawr o gerrig ar draws dyffryn yr afon yng ngogledd Sir Drefaldwyn. Wedi ei chwblhau yn 1889, dyma’r gronfa fawr gyntaf i’w hadeiladu o gerrig ym Mhrydain. Crëwyd cronfeydd cynharach trwy wneud cloddiau o bridd.

 

Y gronfa
sydd newydd
ei gorffen yn
Llyn Efyrnwy
yn 1889

Engraving of Lake Vyrnwy
 

Roedd angen Llyn Efyrnwy i ddarparu cronfa storio i gadw dwr yn ddiogel a glân ar gyfer dinas Lerpwl oedd yn tyfu’n eithriadol o gyflym. Roedd llawer o ddinasoedd Prydain yn mynd yn orlawn o weithwyr y ffatrďoedd newydd a melinau’r Chwyldro Diwydiannol. Tyfodd slymiau ofnadwy o amgylch y ffatrďoedd yma, ac roedd gwir angen dwr glân er mwyn lleihau’r peryglon o afiechydon. Hefyd, roedd angen llawer iawn o ddwr ar y ffatrďoedd yma er mwyn gyrru’r peiriannau stęm.
Roedd yna broblemau tebyg iawn ym Mirmingham, a dechreuwyd ar system hyd yn oed yn fwy mawreddog o gronfeydd dwr yng Nghwm Elan ychydig flynyddoedd yn ddiweddarach. Gallwch weld mwy am y cronfeydd hyn yn y darn ar Raeadr sydd ar y wefan yma.
Roedd y llyn newydd yn golygu y byddai ffermydd a thai pobl y dyffryn yn cael eu colli o dan y dwr...

Yn ôl i ddewislen Llyn Efyrnwy
.

.

Yn ôl i dop
Ewch i ddewislen Llanfyllin