Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfyllin
Tloty'r Undeb
 
  Gwyliwch rhag tloty’r Undeb  
 

Adeiladwyd tloty Llanfyllin yn 1838, heb fod yn hir wedi cyflwyno’r rheolau llym ar gyfer delio â thlodion o dan Ddeddf Newydd y Tlodion yn 1834, deddf oedd yn cael ei chasáu gymaint.

Roedd y tlotai newydd wedi eu bwriadu i edrych fel carchardai, ac roedd llawer ohonynt wedi’u lleoli ar dir uchel fel rhyw fath o rybudd i’r gymuned. Dyma lle y byddent yn gorfod mynd efallai oni bai eu bod yn gweithio’n galed ac yn osgoi drygioni’r ddiod !
Roedd y rhan fwyaf o’r rheini oedd yn perthyn i’r dosbarthiadau oedd yn llywodraethu ar ddechrau oes Fictoria yn credu bod y tlawd yn ddiog, yn feddwon nad oedd yn hoffi gwaith ac yn dewis byw oddi ar y plwyf yn hytrach na chynnal eu teuluoedd.

 
Tloty Undeb
Llanfyllin
mewn
engrafiad
cynnar
Llanfyllin workhouse
 

Roedd y rhan fwyaf yn derbyn nad oedd pobl dlotaf y plwyfi lleol yn gallu helpu eu hunain gan eu bod yn hen, yn sâl neu wedi’u hanafu mewn damweiniau. Yr enw a roddwyd ar y rhain oedd y 'deserving poor', ond roedd pobl eraill oedd yn ddigartref yn cael eu trin yn wael fel 'dihirod a chardotwyr' neu fel 'cardotwyr diog'. Roedd y gost o gynnal y tlawd o dan y 'cymorth i’r tlawd' wedi bod yn cynyddu’n raddol hyd at 1834, ac roedd plwyfi’n gwrthwynebu i brisiau uchel Trerth y Tlodion.
Ateb y llywodraeth oedd i roi’r holl bobl oedd yn cael eu cynnal gan drethdalwyr mewn adeiladau mawr llwm – a gwario cyn lleied â phosibl arnynt drwy roi gwaith iddynt ei wneud.
Croeso i dloty oes Fictoria ! Mae mwy am adeilad y tloty ar y dudalen nesaf...

Sut i ddylunio tloty...
.

Yn ôl i dop
Ewch i ddewislen Llanfyllin