Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfyllin
Tloty'r Undeb
 
  O dan glo gyda bara a dwr  
 

Roedd bywyd bob dydd i bobl dlawd yr ardal a anfonwyd ir tloty yn wael iawn. Roedd yr awyrgylch yn dywyll, ac ychydig iawn oedd yno iw fwyta ac roedd yr hyn yr oeddynt yn ei gael iw fwyta yn wael ac yn ddi-flas.
Roedd lle roeddynt yn cysgu yn llwm, gyda gwelyu haearn mewn rhes ac ychydig iawn o ddodrefn arall oedd yno.
Ond roedd pethaun gallu mynd yn llawer iawn gwaeth ir rheini nad oedd yn gwneud fel ag yr oeddynt fod i wneud. Roeddynt yn cael eu cosbin syth, oherwydd roedd yna reolau llym iawn yn y tloty, yn enwedig yn ystod cyfnod Fictoria.
Roedd y clamp creulon sydd iw weld yng nghornel dder ffotograff yn cael ei ddefnyddio mewn rhai tlotai er mwyn cadw rhai oedd yn achosi trafferthion yn dawel. Edrychwch i weld sut oedd yn cael ei ddefnyddio yn ein tudalennau Gofalu am y Tlawd'.
Maer enghraifft yma o gosb yn nhloty Llanfyllin wedi dod or Llyfr Cofnod ar gyfer 1841...

Gellir gweld y ffrwyn yma sef y scolds bridle yn Amgueddfa Powysland yn Y Trallwng.
 
20 Ebrill
1841
Minute book entry
 

Maer darn yma o Lyfr Cofnod yn darllen -
20 Ebrill - "Ordered that Watkin Jones be confined for 24 hours and be fed upon Bread and Water".

Byddai hyn yn golygu y byddai wedii roi o dan glo yn yr ystafelloedd cosbi, a fyddain fwy na thebyg heb ffenestri, am ddiwrnod a noson.
Roedd gorchymyn i rywun gael ei chwipio o flaen trigolion eraill y tloty yn rhywbeth cyffredin, felly roeddynt yn gwybod beth iw ddisgwyl os nad oeddynt yn cadw at y rheolau.
Pan cafodd y tlotai enfawr eu hadeiladu o dan Ddeddf Newydd y Tlodion yn 1834, y bwriad oedd eu gwneud yn llefydd oedd yn mynd i godi ofn ar bobl. Nid oedd yr awdurdodaun poeni fod yna straeon ofnadwy yn cael eu dweud amdanynt i bobl tu allan, oherwydd prif bwrpas y llefydd yma oedd arbed arian ac annog pobl i ofalu am eu hunain.

Yn l i ddewislen tloty Llanfyllin.
.

Confinement cell
Yn l i dop
Ewch i ddewislen Llanfyllin