Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llandrindod
Bywyd ysgol
 
  Dim ysgol prysur yn gofalu am y gwartheg  
  Gallwch ddysgu cryn dipyn ynglyn bywyd bob dydd y gymuned gyfan o Lyfrau Cofnod cynnar ysgolion, nid dim ond ynglyn r ysgol ei hunan. Dyma enghraifft dda o Ysgol Genedlaethol Llanllyr yn y Bont-Newydd-ar-wy yn 1879.
Roedd yr athro yma yn ysgrifennu ynglyn faint oedd yn mynychur ysgol...
 
21ain Chwefror
1879
School diary entry "It has been interfered with to a small extent by fairs at Builth and Rhayader from which no amount of work or persuasion will wean certain families. These are generally "Drinking" families, where the children are required to stand by the cattle all day while the parents "have business" inside. The poor children, who generally get a thorough wetting while parents are getting little, are not in a fit state for school the rest of the week and often longer".
 

Yn ystod cyfnod Fictoria roedd y rhan fwyaf o drefi marchnad yn cynnal y marchnadoedd da byw rheolaidd yn un or strydoedd mawr, ac roedd yn rhaid cadwr gwartheg mewn grwpiau ar wahn. Yn nes ymlaen daeth marchnadoedd gwartheg go iawn gyda Boys minding cattlechorlannau ar gyfer y stoc, ac maer rhan fwyaf o Lyfrau Cofnod ysgol yn sn am blant yn absennol ar ddyddiau marchnad.
Mae llawer o hen ffotograffau o farchnadoedd da byw ar strydoedd yn dango plant yn gofalu am y gwartheg tra roedd y ffermwyr yn "doing business", neun cael ychydig o ddiodydd yn un or tafarndai lleol. Roedd y rhain bob amser yn brysur iawn ar ddiwrnodau marchnad ! Gallwch weld nad oedd y pennaeth yn meddwl rhyw lawer or "teuluoedd yfed" lleol oedd yn cadw plant allan ym mhob tywydd pan dylent fod yn yr ysgol.

Ewch i ddewislen ysgolion Llandrindod

 

Bechgyn yn gofalu am wartheg Gallwch weld
hen ffotograffau
o farchnadoedd stryd ar dudalennau eraill y wefan yma. Defnyddiwch y cysylltiadau yma i weld enghreifftiau yn Llanfair-ym-Muallt ar Drenewydd.
Yn l i dop
Ewch i ddewislen Llandrindod