Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Y Gelli a Dyffryn Gwy
Bywyd ysgol
 
  Cynhaeaf gyntaf, ysgol wedyn  
Llun gan
Rob Davies

Mae Dyddlyfrau neu ddyddiaduron swyddogol llawer o ysgolion gwledig yn oes Fictoria yn cynnwys amrywiaeth o resymau pam nad oedd plant yn yr ysgol.
Yr esgus mwyaf cyffredin oedd y cynhaeaf gwair, a gelwid gwyliaur haf yn wyliaur cynhaeaf am flynyddoedd lawer. Maer sylw yma o Ysgol Llandeilo Graban yn 1895 yn dangos y gwahaniaeth roedd cynhaeaf gwair yn ei wneud i fywyd ysgol

"Sept 16th - Harvest is not finished so could not open school".

Boys working at harvest
School diary entry
  Roedd yr athro yman sylweddoli nad oedd dim pwynt dechrau ar wersi eto gan fod y rhan fwyaf or plant yn dal i helpu yn y caeau gwair. Ychydig iawn o blant fyddain dod nl ir ysgolion ar l gwyliaur cynhaeaf. Roedd hyn yn wir am Ysgol Genedlaethol Llyswen yn 1875...  
  School diary entry
 

Ysgrifennwyd hyn yn y dyddlyfr ar Fedi 13eg-
"Commenced school after the Harvest Holidays. Very few children present".
Ond dyma resymau eraill am beidio mynd ir ysgol

Seidr, defaid a madarch..

 
 

Ewch i ddewislen ysgolion Y Gelli

Yn l i dop
Ewch yn l i dudalen ddewis Y Gelli