Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Rhaeadr
Gofalu am y tlawd
 
  Dianc i fywyd gwell  
 

Heddiw gallwn ystyried yr help a roddwyd ir tlawd gan Undeb Rhaeadr fel rhy ychydig o lawer. Serch hynny, rhoddwyd help ir bobl leol gan yr Undeb a heb amheuaeth roedd llawer or dynion oedd yn gyfrifol am Undeb Rhaeadr wir eisiau helpur tlawd.
Rydym yn gwybod mewn rhai achosion fod yr Undeb wedi cynnig help ir rheini oedd ei angen fwyaf. Gan fod gwaith yn anodd dod o hyd iddo, symudodd llawer or ardal. Symudodd rhai o Cymru yn gyfan gwbl a dechrau bywyd newydd dramor.
Weithiau roedd yr Undeb yn cynorthwyo gyda hyn, fel ag y maer darn yma o gofnodion ar ddechrau oes Fictoria yn datgelu.

 
  Entry from Union records
 

Mae'n darllen -
"Emigration - Resolved that the several poor persons being settled in the parish of Rhayader in the County of Radnor comprised in the Rhayader Union, whose names are hereunder written being desirous of emigrating to Lower Canada, the necessary steps be immediately taken to effect the emigration and that a sum not exceeding 2.17.2 [about £2.86] be expended for each person..."

Y rheini a alltudiwyd oedd "Elizabeth Jones, Rhayader, widow aged 37, and her six children: viz. Elizabeth (16), John (14), Thomas (10), Jane (9), Mary (7), and William (5)".

Maen rhaid ei fod yn dipyn o antur ir fam hon ai phlentyn i adael pob peth yr oeddynt yn gyfarwydd ag ef, a mynd i wlad bell ac estron. Efallai fod eu disgynyddion yng Nghanada heddiw.

Yn l i ddewislen Gofalu am y tlawd
.
.

Emigrant sailing ship
Yn l i dop
Ewch i ddewislen Rhaeadr