Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Y Drenewydd
Ennill bywoliaeth
 
  Crefftau: gwerthwr glo i gowperiaid  
Cofiwch!
Y cyfenw sy'n dod gyntaf

extract from Slater's DirectoryYn ystod cyfnod Fictoria daeth mwy o alw am lo. Roedd llawer o ffatroedd a arferai gael eu pweru gan olwyn ddwr, wedi troin ddiweddarach i ddefnyddio pwer ager neu stm. Roedd yr injians stm yman fwy pwerus, ond yn defnyddio llawer o lo i boethir dwr i wneud ager.

Fel y gwelwch or cyfeiriadau yn y rhan aneglur hwn o Gyfeirlyfr Slater, cludwyd y glo ir ardal, y rhan amlaf, mewn cychod ar y gamlas. Cawsai ei ddadlwytho yno ai gludo o gwmpas yr ardal mewn cert.

Fel y tyfair dref defnyddiwyd glo i gynhesu tai newydd y gweithwyr. Cawsai ei ddefnyddio ar y rheilffyrdd ac i wneud nwy hefyd. Defnyddiwyd y nwy glo yn y lampau stryd newydd ac i oleuo tair bobl well eu byd.

Nid oedd plastig iw gael yn Oes Fictoria, ac roedd gwydr yn ddrud a bregus. Byddai hylifau yn cael eu cludo mewn casgenni. Roedd y cowper yn gwneud casgenni pren yn ei weithdy i storio hylif. Roedd yn bosib eu tynnu datgymalu neu eu oddi wrth ei gilydd au cadw tan eto. Roedd hwn yn waith crefftus a phwysig.

 

Yn l i ddewislen Enill Bywoliaeth

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Y Drenewydd