Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Trefaldwyn a'r cylch
Bywyd ysgol
 
  Dim ysgol - rydym yn cludo rhisgl am fis !  
Maer llun a welwch chi gyferbyn yn dangos gweithwyr yn y tanerdy yn Rhaeadr, yn dal crwyn lledr iw trochi mewn pydew trochi.

Weithiau byddai plant yn colli gwersi ysgol gan eu bod yn gallu ennill arian iw teuluoedd drwy helpu gyda gwaith tymhorol. Un or rhain oedd cludo rhisgl, neu barking yn y Saesneg. Roedd angen y rhisgl ar gyfer y diwydiant trin lledr.
Pan fyddai coed derw yn cael eu torri i lawr, byddair rhisgl yn cael ei dynnu oddi ar y boncyff, gydar plant lleol yn ei gasglu ai roi mewn cert iw gludo ir tanerdy lleol.
Maer darn hwn o Lyfr Cofnod Ysgol Llandysul yn 1865...

Tannery workers
28 Ebrill
1865
School diary entry
"The attendance is diminishing. Children engaged carrying bark in the woods and potato-setting.The bark carrying will probably continue a month or more".
Byddai stribedi o risgl yn cael eu malu yn dalpiau bychain au gosod mewn pydew trochi. Yna, byddai crwyn yn cael eu trochi mewn cymysgedd o risgl coed derw a dwr am gyfnodau hir.
Hydref oedd yr amser i gasglu mes yn y coedwigoedd. Roedd y rhain yn cael eu hadnabod fel 'mast' a chasglwyd symiau mawr ohonynt au gwerthu i ffermwyr i fwydo moch.
Dyma Ysgol Llandysul eto, o 1868...
Pig
Rwyf wrth fy modd mes !
15 Hydref
1868
School diary entry
"Fewer children at school than there has been for a long time: most are away picking acorns as the wind has been rough and has blown them off the trees".
 

Yn dilyn y corwynt hwn, casglwyd "19 bushels" [692 litr !] o fes gan fachgen lleol a gwerthodd y rhain am 2 swllt y bushel, gan wneud swm sylweddol o arian yn 1868.
Ysgrifennodd athro lleol "No wonder parents keep their children away" yn nyddiadur yr ysgol !

Yn l i ddewislen ysgolion Trefaldwyn

 

Yn l i dop
Ewch i ddewislen Trfaldwyn