Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Machynlleth
Ennill bywoliaeth
 
  Cyfeirlyfr Worrall, 1874 gwneuthurwyr gwlannen
Geirfa
 

Maer darn syn cyfeirio at Fachynlleth ar cyffiniau yng Nghyfeirlyfr Worrall ar Ogledd Cymru, 1874 dal i gynnwys fferyllwyr, cwperiaid (oedd yn gwneud bareli pren), a rhai syn trin crwyn. Ond maer cludwyr ar ceirt bellach wedi diflannu or rhestrau C', gan eu bod wedi mynd allan o fusnes oherwydd y rheilffyrdd newydd.

Fferyllwyr un syn gwybod sut i gymysgu moddion neu gyffuriau i wella pobl
 
 
Maer cyfenwaun dod gyntaf ar y rhestrau yma !

Coal merchants,1874

Er hynny, mae Gwerthwyr glo ar y rhestr,
a sylwch fod y rhan fwyaf or rheini a welwch
wediu lleoli yn y gorsafoedd rheilffordd,
oherwydd bod y rheilfordd yn ei gwneud yn
llawer iawn haws i symud a chludo nwyddau trwm
a swmpus fel glo. Ond roedd yn rhaid cludor
glo cryn bellter o pyllau glo yn Ne Cymru
a llefydd eraill. Yn y dyddiau cynnar defnyddiwyd y tramffyrdd ar camlesi.
Flannel manufacturers,1874
Newid wnaeth y diwydiant gwlannen,
yn debyg iawn i bethau eraill wrth ir
rheilffordd ddod ir ardal. Roedd y cludiant
newydd yn golygu fod dillad parod wediu
cynhyrchun rhatach mewn fatrioedd
yng ngogledd Lloegr yn cael eu gwerthu
yn y siopau lleol. Roedd y pyllau glo wrth ymyl y ffatroedd yn Swydd Efrog ac roeddynt
yn gallu defnyddio peiriannau oedd
yn gweithio ar bwer stm
yn y melinau
gwlannen lleol. Nid oedd y diwydiant
o amgylch Machynlleth yn gallu cystadlu
gydar pris ac felly roedd dydd melinau
gwlannen ar fin dod i ben.
Mae 14 o enwau ar restr 1874 o wneuthurwyr gwlannen, ond roedd yna 21 o enwau pan cafodd ei brintio cyn hynny yn 1858. Roedd 5 panwr yn 1858 ond dim ond 2 erbyn 1874.  
 

Ewch i ddewislen ennill bywoli Machynlleth

Back to top
Ewch i ddewislen Machynlleth