Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanwrtyd ar Cylch
Y Porthmyn
 
  Oes gennych drwydded?  
 

Roedd llawer o borthmyn hefyd yn ffermio neun cadw tafarn yn ogystal delio mewn da byw, a doedd neb yn cael gwneud hyn heb drwydded. Cattle marketRoedd yn rhaid i chi fod yn berchen ar dy, bod dros 30 oed, ac yn briod cyn cael gwneud cais am drwydded porthmon. Gan fod y porthmyn yn edrych ar l cannoedd o anifeiliaid gwerthfawr, roedd yn rhaid iddynt gael eu harchwilion fanwl; ac roedd bywoliaeth nifer o ffermwyr a phobl eraill yng Nghymru yn dibynnu ar sgiliau a gonestrwydd y porthmyn. Yn ystod eu hymweliadau rheolaidd Lloegr, byddai pobl yn gofyn iddynt dalu rhent drostynt i berchnogion oedd yn byw yn Llundain, a materion eraill oedd yn ymwneud dim r farchnad dda byw. Roedd y porthmyn, fodd bynnag yn cael eu talun hael am eu gwaith ou cymharu gweithwyr eraill ym myd amaethyddiaeth. Yn anterth y fasnach yn yr 1840au ar 1850au roedd rhai or gwerthwyr da byw gorau yn cyflogi hyd at 20 o borthmyn yr un.

 
Llun gan
Rob Davies
Drover herding cattle
 

Pan fyddai gorymdaith o ddynion ac anifeiliaid yn croesi mynyddoedd diarffordd yn araf, roedd yna berygl o ymosodiad, a lladron yn dwyn arian oddi wrth y porthmyn. Oherwydd hyn y sefydlwyd banciau yng Nghymru i ddarparu arian i brynur anifeiliaid yn lleol cyn dechrau ar eu siwrnai hir, ac i ddelio symiau mawr o arian ar l gwerthur da byw yn Lloegr. Enw un or banciau hyn oedd y Banc yr Eidion Du oherwydd y cysylltiadau gydar porthmyn.
Trwy eu cysylltiadau masnachu yn Llundain, a threfi eraill yn Lloegr, roedd y porthmyn yn gallu lledu newyddion a hanesion yn l i Gymru ar adeg pan roedd dulliau cyfathrebu yn wael iawn.
Dymar drydedd dudalen ar y porthmyn. Mae mwy amdanynt ar y dudalen nesaf

  Llwybraur mynyddoedd oedd yn troin ffyrdd  
 


.

Yn l i dop
Ewch i ddewislen Llanwrtyd