Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanidloes
Terfysg y Siartwyr
 
  Beth am y gweithwyr ?
Geirfa
 

Yn ogystal methu pleidleisio, roedd llawer o resymau eraill pam wnaeth y gweithwyr cyffredin godi yn erbyn y dosbarth oedd yn llywodraethu yn yr 1830'au.
Dim ond tair blynedd cyn coroni'r Frenhines Fictoria, daeth deddf newydd 1834, o ganlyniad i'r ddeddf hon cafodd y tlawd driniaeth llym iawn o ganlyniad i sefydlu'r system dlotai ofnadwy. Roedd y diwydiant cynhyrchu brethyn mewn trafferthion, roedd llawer o'r bobl dlotaf allan o waith oherwydd y peiriannau newydd. Roedd y llywodraeth oedd yn cael ei redeg gan y tirfeddianwyr yn cadw pris yd yn uchel wrth basio'r Deddfau Yd, wnaeth godi cost bara.
Roedd yn amser caled iawn i fod yn dlawd, gan fod y system gyfan yn helpu'r cyfoethog i aros yn gyfoethog a'r tlawd i aros yn dlawd.

Arweiniodd y sefyllfa at drais mewn sawl ardal, gyda therfysg mewn trefi diwydiannol a llosgi teisi mewn ardaloedd cefn gwlad. Dyma gyfnod y Merthyron Tolpuddle enwog a drawsgludwyd yn 1834 am brotestio am y system annheg.

tas (teisi) - llwyth uchel o wair neu wellt sy'n debyg i sip ty ac sy'n cael ei gadw yn yr awyr agored nes bod ei angen. cyfiawnder - tegwch cyfreithiol rhwng dyn a'i gyd-ddyn
grym - nerth neu gryfder corfforol
 
  Sefydlwyd canghennau o'r mudiad Siartaidd yn Y Drenewydd a Llanidloes yn 1838. Un o'r llefydd roedd yr aelodau lleol yn arfer cyfarfod oedd yn Ngwesty'r Llew Coch yn Llanidloes.
Roedd rhai am newid pethau trwy siarad ynglyn chyfiawnder yr hyn roeddynt ei eisiau, ond roedd eraill am newid pethau trwy rym
 
 

Mwy am derfysg 1839...

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Llanidloes