Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanidloes
Y diwydiant gwln
 
  Gweithio i feistr caled  
 

Ar ddechrau cyfnod Fictoria roedd y gwehyddion gwydd llaw yn profi gwir galedi yn yr ardal. Roedd y rheini oedd yn gweithio gartref yn gweld mai swm bychan iawn o dalwyd iddynt gan fasnachwyr defnydd oedd yn prynur deunydd gorffenedig. Aeth rhai ohonynt i drafferthion a gorfodwyd iddynt roir gorau iw hannibyniaeth a mynd i weithio mewn siop wehyddu am gyflog gwael.

 
  Tocynnau trwy ganiatd
caredig Mr Cyrus Meredith
 

Yn y siopau gwehyddu newydd roedd eu safon byw yn dibynnu ar y meistr gwehyddu a roddodd gwaith iddynt. Sefydlodd llawer or meistri gwehyddu siopau ar gyfer eu gweithwyr au talu thocynnau yn hytrach nag arian (gweler uchod). Dim ond yn siopaur cwmni oedd y gweithwyr yn gallu gwarior tocynnau yma ac roeddynt yn gorfod talu prisiau uchel dros ben, prisiau oedd yn cael eu gosod gan y meistri. Pan agorwyd yr ysgolion newydd yn Llanidloes gwelodd llawer o weithwyr nad oeddynt yn gallu anfon eu plant gan nad oeddynt yn gallu fforddio talur ffi o geiniog yr wythnos.

Roedd gwehyddion dyffryn Hafren yn flin iawn ynglyn r sefyllfa ac yn awyddus i osgoir tlotai newydd caled. Daeth llawer or rhain yn Siartwyr, gan gymryd rhan yn y protestiadau a ddigwyddodd yn ystod y cyfnod. (Gweler y tudalennau ar Siartwyr Llanidoes).
.

 
 

Yn l i ddewislen y diwydiant Gwlanen

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Llanidloes