Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfair Caereinion
Bywyd ysgol
 
  Arian am y glo, os gwelwch yn dda !  
Piece of coal

Maer darn yma a welwch chi yn sn am blant yn gofyn iw rhieni dalu am lo ar gyfer yr ysgol ! Mae hyn i ni heddiw iw weld yn rhyfedd iawn, ond roedd yn rhywbeth arferol yn oes Fictoria. Maer darn yma o Lyfr Cofnod wedi dod o Ysgol Tregynon, ysgrifennwyd ym mis Chwefror, 1873, ac mae yna gyfeiriad at arian tn'.

 
10 Chwefror
1873
School diary entry
 

"Messrs Tilsley and Watkin again visited the school and informed the children that they would be expected to pay an additional 6d [six pence] fire money".

Roedd yr arian ar gyfer glo i wresogir ysgol yn cael ei gasglu unwaith y flwyddyn, ac roedd 'Rhestr Lo' yn cael ei chadw er mwyn dangos pwy oedd wedi talu. Nid oedd yn hawdd i gael rhai plant i ddod ag arian oddi wrth eu rhieni ! (Roedd Mr Tilsley a Mr Watkin yn Rheolwyr yr ysgol).

Piece of coal
23 Chwefror
1874
School diary entry
 

Maer darn a welwch chi yma wedi dod o Ysgol Tregynon ym mis Chwefror 1874 -
"Notice was again given to the children who have not paid their fire money that it is overdue and must be paid at once".
Dywed darn diweddarach ym mis Tachwedd yr un flwyddyn "Great difficulty is experienced in getting in the annual Fire Money".
Daeth y system o orfod talu am danwydd i gadw ysgolion yn gynnes i ben yn 1891. Mae mwy am hyn ar y dudalen nesaf...

Ysgolion cynhesach ar l 1891 ...

 

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Llanfair Caereinion