Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Crughywel
Bywyd ysgol
 
  Gwersi gwno ir merched  
 

Yn Oes Fictoria, roedd gwersi gwno yn rhan bwysig iawn o addysg y merched. Cyfyng iawn oedd y dewis o swyddi i ferched ar y pryd, a byddair mwyafrif yn mynd yn forynion ir "Ty Mawr" Victorian sampler lleol neun mynd i weithio ir ffermwyr neu ir siopwyr lleol.
Yr enw ar waith y morynion oedd "mynd i was[a]naethu". Roedd gan fwyafrif yr ysgolion athrawes wno" ran-amser a byddair merched yn dysgu gwneud "sampleri". Sampler oedd darn o ddefnydd a byddair merched yn gwno patrymau, llythrennaur wyddor, a dyluniadau syml arno, gan ddefnyddio pwythau gwahanol ac edau o wahanol liwiau llachar.
Dyma gofnod o Ddyddlyfr 1876 Ysgol Brydeinig Crughywel syn sn am sampleri a wnaeth rhai or merched -

Mae sampl o frodwaith yma wedi gwneud gan merched o 13 oed, yn 1865.
Y mae hon un digon o bethau Foctoraidd ar arddangosfa yn yr Amgueddfa Sir Faesyfed
yn Llandrindod.
25 Ebrill
1876
School diary entry "...Two girls, Rachel Prosser and Bessie Morgan have completed their samplers and six others, viz - Alice, Jane, and Evelyn Morgan, Rachel Davies, Agnes Bowcroft and Selina Jones have just begun to work a sampler each".
 

Yr arfer oedd bod y merched yn gwno enwau ar dyddiad yn rhan or dyluniad, ac maer sampleri Fictoraidd a oroesoedd yn eithaf gwerthfawr erbyn hyn. Bydd y lliwiau llachar gwreiddiol wedi pylu yn aml, ond profodd y plant eu bod yn fedrus iawn gydau brodwaith.

Yn l i ddewislen Ysgolion Crughywel

 

Yn l i dop
Ewch i ddewislen Crughywel