Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Crughywel
Mapiau Fictoriaidd
 
  Llangatwg yn 1872  
 

Maer map isod yn dangos pentref Llangatwg ar ardal gyfagos tua chanol teyrnasiad y Frenhines Fictoria. Roedd y pentref yn y man lle gellid croesir afon Wysg, ac roedd yn ddigon agos at dref Crughywel fel y gallair bobl fynd i weithio yno ac i ymweld r farchnad.

 
 
  Roedd y gamlas yn bwysig i Langatwg yn gynharach yn Oes Fictoria. Nid oedd y camlesi yn gallu dringo heb fynd drwy nifer o lifddorau, ac roedd y periannwyr u hadeiladodd yn dilyn cyfuchlin/amlinell y tirlun fel bor camlesi mor wastad phosibl. Golygai hyn bod y gamlas yn dod drwy Langatwg yn hytrach nag yn mynd i Grughywel. Gallwch weld yr iard lo yn ymyl y gamlas lle roedd y badau glo yn cael eu dadlwytho ac yna byddair glo yn cael ei gludo mewn troliau i gartrefi.
Gerllaw roedd yr odynnau calch lle roedd y garreg galch yn cael ei chynhesu i wneud calch. Roedd y cerrig calch yn cael eu cario i lawr or mynyddoedd mewn tram.
 
  Maer map hefyd yn dangos mewn cysgod fannau llwyd o gwmpas y tai bonedd, a rhain oedd tiroedd y parc a amgylchynair tai bonedd. Oherwydd bod mynyddoedd dramatig o bobtu ir dyffryn, roedd yr ardal yn denu llawer o feistri tir a ddaeth i sefydu stadau yn lleol. Llawer o ffermwyr yr ardal oedd tenantiaid y stadau hyn, ac roedd nifer o bobl lleol yn weision ffermydd ac yn weision a morynion y stadau.  
  Cymharwch fap o Langatwg yn 1904  
 

Yn l i ddewislen mapiau Crughywel

Yn l i dop
Ewch i ddewislen Crughywel