Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfair-ym-Muallt
Mapiau Fictoriaidd
 
  Llanfair-ym-Muallt yn 1840  
 

Mae'r ddelwedd isod wedi ei seilio ar fap y degwn ar gyfer Llanfair-ym-Muallt. Cafodd ei wneud yn 1840. Ar y map gallwch weld tref farchnad fach fel ag yr oedd hi ar ddechrau teyrnasiad Y Frenhines Fictoria. Gallwch weld fod sip canol y dref yn hawdd ei adnabod ond mae ychydig yn wahanol i'r Llanfair-ym-Muallt gyfoes. Gallwch weld bod y dref wedi tyfu i fyny ar groesfan bwysig dros yr Afon Gwy. Byddai llawer o'r adeiladau sydd ar y map wedi cael eu gwneud o gerrig y castell .

 
  map of Builth in 1840
  engrafiad o bont Llanfair-ym-Muallt1 Yn ystod y cyfnod hwn sgwr agored oedd ar ben Sir Frycheiniog i Bont yr Afon Gwy. Nid oedd Neuadd y Farchnad (heddiw yn Ganolfan Celfyddydau Glannau'r Gwy) wedi ei chodi eto. Roedd yna fythynnod bach ar y safle, a gallwch eu gweld yn yr engrafiad hwn o'r cyfnod.  
  2 Ar y ffyrdd allan o'r dref, i'r Dwyrain ac i'r Gorllewin, gallwch weld dau dollborth ar y map. Roedd Y rhain wedi cael eu gosod yma gan yr Ymddiriedolaethau Tyrpegau er mwyn iddynt gael codi tl oddi ar bobl am gael defnyddio'u ffyrdd tyrpeg. Ni fyddai'n rhaid i bobl oedd yn cerdded dalu. Byddai'n rhaid ichi dalu petaech yn teithio ar gefn ceffyl, neu'n cael eich tynnu gan geffyl, neu'n gyrru anifeiliaid ar hyd y ffordd.  
  3 Roedd yna gwrs dwr lle mae Ffordd y Gogledd heddiw, ac roedd hwn yn rhannu'r dref oddi wrth y rhandir sydd yn cael ei alw'n 'Y Gro' heddiw. Llain o laswellt a gro yn unig oedd Y Gro, ac roedd llifogydd yma'n aml.  
  4 Dim ond maes agored oedd ar waelod lle mae Y Strand heddiw, sydd yn cysylltu'r Stryd Fawr min yr afon.  
  Cymharwch hwn gyda'r map o Lanfair yn 1888..
Cymharwch hwn gyda'r map o Lanfair yn 1905..
 
 

Yn l i ddewislen mapiau Llanfair-ym-Muallt

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Llanfair-ym-Muallt