Victorian Powys for primary  schools
Powys Digital History Project
         
Trefaldwyn a'r cylch
yn yr oes Fictoria
 
  'Pownd' Trefaldwyn  
 

Ar un adeg, roedd gan bob plwyf ei bownd ei hunan. Cae bychan yw hwn a ddefnyddiwyd i gadw ceffylau, gwartheg neu ddefaid oedd wedi crwydro ac yn rhedeg o amgylch yr ardal heb eu ffrwyno.
Maer llun a welwch chi yn dangos yr hyn syn weddill or pownd anifeiliaid ar gyfer Trefaldwyn oedd ar Ffordd Chirbury ir gogledd ddwyrain or dref fechan, ar safler Orsaf Dn bresennol.

Roedd ceidwad y pownd yn cael ei benodi gan y plwyf ond nid oedd hon yn swydd boblogaidd !
Gweddillion
Pownd
Trefaldwyn
Montgomery pound
Cafodd powndiau anifeiliaid eu hadeiladu o ddeunyddiau oedd yn rhwydd iw canfod yn lleol. Roedd y rhan fwyaf o bowndiau yng nghanolbarth Cymru yn cynnwys cae gyda phedair wal gerrig ac un fynedfa. Mae pownd Trefaldwyn a ddangosir yma or un math ond roedd yn bosibl eu gwneud ffensys pren hefyd.
 

Cafodd y pownd waliau cerrig ei ddymchwel yn yr 1940au, ychydig ar l yr ail ryfel byd a lluniwyd gardd goffa ar y safle. Byddai pownd anifeiliaid yn cael ei ddefnyddion rheolaidd trwy gydol oes Fictoria, pan fyddair mwyafrif o ddulliau cludiant yn dibynnu ar geffylau.
Roedd yn rhaid i berchnogion anifeiliaid oedd yn crwydro dalu i ryddhau eu hanifeiliaid or cae oedd gatiau clo. Yn ogystal, defnyddiwyd y rhain i gadw anifeiliaid oedd wediu meddiannu gan yr awdurdod oherwydd dyledion heb eu talu.
Roedd achosion mewn nifer o ardaloedd o bobl yn cael eu cosbi gan y llysoedd am symud eu ceffylau o bownd yr ardal heb dalu. Byddai hyn yn cael ei alwn poundbreaking.

Yn l i ddewislen lluniau o'r Trefaldwyn

 

Mae powndiau wedi cael eu defnyddio ym mhob cwr o Brydain ers yr oesoedd canol ond diflannodd y mwyafrif neu cawsant eu hailadeiladu ar gyfer dibenion eraill ar ddechraur 1900au.
Back to top
Ewch i ddewislen Trefaldwyn