Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanidloes
Y diwydiant gwln
 
  Y ffatrioedd newydd  
 

Roedd y melinau pannu (neu pandy) wedi bod yn defnyddio pwer dwr i weithio periannau ers amser hir cyn cyfnod Fictoria, ond bellach roedd y prosesau eraill o gynhyrchu gwln hefyd yn defnyddio dwr iw gweithio. Adeiladwyd ffatroedd wrth lannau afonydd Hafren a Chlywedog ar gyfer gwaith rhannu a phannu a chyn y diwedd, roeddynt hefyd yn cynnwys gwehyddu er mwyn gwneud y broses gyfan o dan yr un to.

 
 
  Roedd yr 1860au yn flynyddoedd llewyrchus iawn i wneuthurwyr gwlannen yn ardal Llanidloes, wrth i ffatroedd newydd gael eu hadeiladu ac wrth i rai or siopau gwehyddu gael eu trawsnewid yn ffatroedd. Y brodyr Dakin oedd yn berchen ar ac yn rhedeg y ddwy felin y gallwch eu gweld.
Roedd y cymunedau llai fel Cwmbelan a Thylwch oedd melinau gwln eu hunain, yn rhan or diwydiant yma oedd yn tyfu. Roedd hyd yn oed llefydd anghysbell fel Tylwch yn gallu gwneud defnydd or cysylltiadau cludiant gwell a ddaeth yma gyda dyfodiad y rheilffyrdd.
Rhoddwyd injan stm yn rhai or ffatroedd er mwyn gwneud yn siwr bod y periannaun gweithio hyd yn oed pan oedd yr afon yn isel.
.
 
 

Yn l i ddewislen y diwydiant Gwlanen

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Llanidloes