Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Y Gelli a Dyffryn Gwy
Mapiau Fictoriaidd
 
  Pont Bochrwyd yn 1840  
 

Maer map isod wedii seilio ar Fap y Degwm o Bochrwyd. Arno gwelwn y pentref a dyfodd ar ochr Sir Faesyfed or afon ger y man croesi pwysig hwn. Mae cofnodion y degwm a chyfrifiad 1841 yn dweud wrthym am y gymdeithas a phwy oedd yn byw yno o gwmpas yr amser hynny.

 

MAPIAUR DEGWM
Yng nghyfnod Fictoria roedd yn rhaid i bawb bron dalu degwm i Eglwys Loegr. Ar ddechraui theyrnasiad daeth y degwm i fod yn dreth ar eich eiddo. Lluniwyd mapiau i ddangos pa eiddo oedd gan bawb
Boughrood bridge in 1840
  1. Safler Boat Inn. Fel y rhan fwyaf or gymdogaeth, y perchnogion oedd teulu De Winton, Maesllwch. Yn l cyfrifiad 1841, Lydia Pryse oedd enwr wraig oedd yn rhedeg y dafarn. Yn y cyfnod hwn, pan oedd y rhan fwyaf o bobl yn teithio mewn coets, ar gefn ceffyl, neu yn cerdded, byddai teithio yn cymryd llawer mwy o amser. Roedd tafarnau mewn mannau allweddol fel pont neu groesffordd (y Griffin Inn,Llyswen) yn cynnig llety dros nos.  
  2. Ar bob ochr ir ffordd gallwn weld clwstwr o fythynnod sydd wediu rhestru fel Boatside cottages y pryd hwnnw. Ar ochr chwith y ffordd (Gorllewin) roedd syrfwr yn byw, sef Charles Fowke, ai wraig a 6 o blant.
Fel syrfwr, efallai ei fod wedi helpu i lunio rhai o fapiau y degwm. Yn y bythynnod eraill roedd sawl teulu gan gynnwys siopwr a theiliwr.
 
 

3. Ar lannaur Afon Gwy gwelwn Felin Bochrwyd. Melin oedd hon i falur grawn lleol iw droin flawd gan William Davies, y melinydd. Roedd hon yn broses bwysig iawn drwy gydol oes Fictoria. Roedd gan bob cymdogaeth ei melin ac roedd amryw ohonynt mewn rhai ardaloedd.
.

 
  Cymharwch map or bont yn 1887..  
 

Yn l i ddewislen mapiau Y Gelli

Yn l i dop
Ewch yn l i dudalen ddewis Y Gelli