Victorian Powys for primary  schools
Powys Digital History Project
         
Llanfair ym Muallt
yn yr oes Fictoria
 
  Y bont dros yr Afon Gwy  
 

Fel llawer o'r trefi hynaf yn y wlad, cafodd tref Llanfair-ym-Muallt ei chreu o gwmpas man croesi bwysig ar yr afon . Roedd rhaid i deithwyr rhwng De a Gogledd Cymru groesi'r Afon Gwy, lle roedd y bont yn cysylltu Sir Frycheiniog a Sir Faesyfed.
Bu nifer o bontydd pren cynharach ar draws yr afon yn Llanfair-ym-Muallt. Adeiladwyd y bont garreg gyntaf (gyda chwe bwa) dros yr afon yn 1779 gan James Parry o'r Gelli. Yn 1836 y cafodd yr engrafiad hwn o Bont Llanfair-ym-Muallt ei wneud, flwyddyn yn union cyn i'r Frenhines Fictoria gael ei choroni.

 
Mae tref Llanfair-
ym-Muallt ar ochr
Sir Frycheiniog o'r
Afon Gwy
Pont Llanfair-ym-Muallt,1836 i Lanelwedd
  Yn y llun yma gallwch weld yr olygfa wrth edrych o ogledd-ddwyrain y dref, i lawr yr afon o'r bont. Mae Llanelwedd ar yr ochr arall i'r bont, ac ar y dde. Mae prif ran tref Llanelwedd yng nghanol y llun, y tu hwnt i fwu'r bont.
Cafodd y llun hwn ei dynnu cyn adeiladu Neuadd y Farchnad, sydd erbyn hyn yn Ganolfan Celfyddydau Glannau Gwy. Cafodd y Neuadd ei hadeiladu ar ochr Sir Frycheiniog o'r bont (chwith) yn 1877. Mewn llun arall yn y gyfres hon gallwch weld y bont ar l i Neuadd y Farchnad gael ei hadeiladu, ac wrth edrych i fyny'r afon.
Yn wreiddiol dim ond lle i un drol a cheffyl oedd ar y bont. Ond cafodd y bont ei lledu ar gyfer dwy ln o draffig yn 1925.
.
 
 

Yn l i ddewislen lluniau Llanfair-ym-Muallt

Yn l i'r top
Ewch yn l i dudalen ddewis Llanfair-ym-Muallt