Powys yn yr Oes Fictoria at ddefnydd ysgolion cynradd
Prosiect Hanes Digidol Powys
         
Llanfair-ym-Muallt
Eglwysi a chapeli
 
  2-Capeli'r Anghydffurfwyr  
 

Daeth llawer o bobl Cymru'n aelodau o gapeli'r anghydffurfwyr yn ystod oes Fictoria. Roedd y bobl hyn yn teimlo nad oeddent am fod yn rhan o Eglwys Loegr. Roedd llawer o'r werin yn teimlo fel hyn. Roeddent hwy'n teimlo'n fwy cartrefol wrth ddod at ei gilydd i godi capel er mwyn cael addoli yn eu ffordd eu hunain. Yn y Gymraeg roedd gwasanaethau llawer o'r capeli. Roedd yr holl emynau a'r darllen yn y Gymraeg hefyd. Gan nad oedd llawer o bobl yn gallu siarad Saesneg roedd hyn yn bwysig iawn.

 
  Cafodd Capel Presbyteraidd Alpha ei adeiladu mor bell yn l ag 1747. Roedd yn llwyddiant mawr a chafodd ei ailadeiladu yn 1824 ac eto yn 1878. Y capel rydym ni'n ei weld heddiw yw'r un a gafodd ei ailadeiladu yn 1903.  
 

Builth Baptist ChapelRoedd gan y Bedyddwyr gapel yn Stryd y Farchnad am lawer o flynyddoedd. Cafod y capel hwn ei ailadeiladu ddwywaith eto yn y 19fed ganrif, er mwyn gwneud lle i fwy o bobl. Yn 1899 adeiladodd y Bedyddwyr eglwys newydd hardd yn Stryd y Gorllewin ac roedd ganddi bigdwr (gweler chwith). O Dde Cymru, ller oedd yna filoedd o gapeli'r Anghydffurfwyr, roedd llawer o'r ymwelwyr i'r dref yn dod. Cafodd y bobl hyn groeso gan lawer o gapeli Llanfair-ym-Muallt.
Cafodd Capel Cynulleidfaol Horeb (ar y dde) ei adeiladu yn 1869 gan bensaer o Fanceinion am 1800. Roedd capel arall yn arfer sefyll ar y safle hwn. Roedd gan Gapel Horeb bigdwr hefyd, ac roedd pobl yn gallu ei weld o bell ac agos.

 
  Wesleyan Methodist ChapelRoedd y Methodistiaid yn dilyn beth roedd John Wesley'n ei ddysgu. Roedd eu capel cyntaf hwy ar y gornel rhwng Ffordd y Gelli a Ffordd y Castell. Wrth i Lanfair- ym-Muallt dyfu, ac i fwy o ymwelwyr ddod i'r dref, roedd rhaid i'r Methodistiaid Wesleaidd hwythau gael capel newydd mwy. Yn 1895 agorwyd capel Wesle newydd yn Ffordd y Garth.  
Yn l i'r top
Ewch i ddewislen Llanfair-ym-Muallt